شهر سوزا در 30 کیلومتری جنوب غربی شهرستان قشم واقع شده است و در موقعیتی ساحلی قرار گرفته و تنگه معروف و استراتژیکی هرمز در محدوده آن واقع است . شهر سوزا از شمال به دو دشت (چیرا و خورورک) ، و از شرق به بندرگاه سوزا ( پسابندر ) و جزایر ناز از جنوب به آبهای خلیج فارس و از غرب به دشت کلمادُن و بنگردن محدود می گردد که آبریز هر دو با هم یکی شده و به خلیج فارس میریزند .
سوزا در بخش شهاب در سال 1379 تبدیل به شهر شده است و هم اکنون شهر سوزا به عنوان مرکز بخش شهاب می باشد .
پوشش گیاهی وحیات و حش
آب و هوای سوزا ، گرم و خشک ساحلی است وجود دره ها ، تنگ ها ، پوشش گیاهی ، حیات و حش و پرندگان دریایی و ساحل ماسه ای از عناصر جذاب طبیعی این شهر محسوب میشوند . همچنین وجود باغ ها و مناطق زراعی در قسمتهای اطراف شهر سوزا از جمله مناطِق : توکسرون در شرق این شهر و مناطق چِیرا ، گهَزون ، خوره رک در شمال این شهر و مناطق کلَمادُون ، لرَد ، بَ ِنگرَدن در غرب این شهر کیلومترها از فضایی زراعی این شهر تشکیل می دهند .
تاریخچه نام شهر سوزا
نام این شهر بر اساس روایات بزرگان و پیران شهر سوزا به دلایل خاصی سوزا نامیدن که هم اکنون این دلیل و روایاتذکر می کنیم :
. نام این شهر بر اساس نام یکی از افسران یا دانشمندان پرتقالی نامیده اند و این بر می گردد به زمانی که جزیرهقشم در تصرف کشور پرتقال بوده اما دلیل اینکه آنها به این منطقه از جزیره آمد اند وجود موقعیت بندرگاهی بینظر و مهم بوده که نظر آنها به خود جلب کرده و در همین منطقه سکونت کرده اند .
. دلیل دوم برگزیدن نام این شهر هوای گرم و سوزانی بوده که این منطقه در آن قرار گرفته است و اسم سوزا ازکلمه سوزان گرفته اند و بر این منطقه نهاده اند .
. روایت بعدی بر گرفته از نام ریاضی دان معروف به نام دسوزا که در زمان پرتقالیها در این شهر بوده است .
جمعیت
جمعیت شهر سوزا طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1395 ، برابر با 5707 نفر بوده است .
مکان های دیدنی شهر سوزا
پارک ساحلی و ساحل با ماسه های طلایی ، ساختمان قدیمی گمرگ شهر سوزا و اسکه قدیمی پُسابندر نخلستانهای کلمادون ، لرد ، چیرا ، گزدون ، بنه گردن و … که در فصل زمستان سرسبز می شوند و به مکان گردشگریعالی تبدیل می شود .
اقامتگاه های سنتی و بومی همچون گفُاره و لرد و خانه دوست .
موقعیت تجاری
این شهر یکی از مهمترین بنادر تجاری در دوران قدیم محسوب می شود ، تجارت کالا از گمروک این شهر به کشورهای همچون کشورهای حاشیه خلیج فارس ، پاکستان ، هندوستان و سواحل آفریقایی صورت می گرفت و همچنین از اینکشورها کالاهای مورد نیاز وارد می شود . هم اکنون می توان انبارهای کالا ها در سواحل این شهر مشاهده کرد .
حکومت ساسانیان و پرتغالیها
در زمان ساسانیان به علت سیستم تمرکز و احیای قدرتی که به عمل می آوردند سواحل و جزایر و پهنه ی آب های جنوبی نیز از موقعیت استراژکی خاصی بهره مند بوده و مورد توجه قرار داشتن . ساسانیان که در ایجاد بناهای عظیمو کارهای با شکوه دست کمی از هخامنشیان نداشتن ، برای تسلت به تمام شرق و دست یابی به ثروت های بی کران وبازارهای تجارتی آن به اقدامات همه جانبه ی دست زدن و از این تاریخ به بعد است که گروه های بزرگ اقوام ساسانیبه مراکز تجمع و پایگاهای دریایی ایران در خلیج فارس سرازیر شدند . شهر های بزرگ و آبادی که در عصر ساسانیان به وجود آمده بود در سواحل جنوب شرقی و بخش بزرگی از جنوب که بزرگترین آن خربس ، سوزا ، مسن و تیاب تنگاست و در این زمان مراکز بزرگ دریایی ارتش ایران شامل لافت ، سوزا ، خربس بود .
حضور پرتغالی ها
در اورخ قرن 15 میلادی ( 1468 ) مطابق با قرن نهم ( 904 هجری ) واسکو دو گاما دریانورد پرتغالی اقدام به کشفدوماغه ی امید نیک نمود و سپس آلبوکرک سردار پرتغالی در سال 1506 میلادی با تصرف جزایر تنگه هرمز و قلعهعظیم آن بر تمام خلیج و جزایر تسلت یافت . باقی مانده مسکونی در قسمت غربی شهر سوزا در بالای تپه ها به جامانده که حاکی از زمان پرتغالیان و زندگی آنها نشان می دهد .